ตัวคูณร่วมน้อย (ค.ร.น.) คือ จำนวนนับที่ น้อยที่สุด ที่สามารถถูก หารด้วยจำนวนนับที่กำหนดได้ลงตัวทั้งหมด การหา ค.ร.น. มีประโยชน์มากในการทำส่วนของเศษส่วนให้เท่ากันเพื่อบวกหรือลบเศษส่วน มี 3 วิธีหลักๆ ในการหา ค.ร.น.

The Least Common Multiple (LCM) is the smallest positive integer that is divisible by each of the given numbers. Finding the LCM is especially useful for finding a common denominator when adding or subtracting fractions. There are 3 main methods to find it.

1

✅ การหา ค.ร.น. โดยการหาผลคูณร่วม / Listing Multiples Method

ภาษาไทย

หลักการ: หาพหุคูณ (ผลคูณ/สูตรคูณ) ของแต่ละจำนวนไปเรื่อยๆ จากนั้นดูว่ามีผลคูณใดบ้างที่เหมือนกัน (ผลคูณร่วม) แล้วเลือก ตัวเลขที่น้อยที่สุด มาเป็น ค.ร.น.

English

Principle: List the multiples of each number. Identify the common multiples they share, and then select the smallest number among them as the LCM.

ตัวอย่างที่ 1.1 : หา ค.ร.น. ของ 4 และ 6
พหุคูณของ 4 คือ: 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28...
พหุคูณของ 6 คือ: 6, 12, 18, 24, 30, 36...
ผลคูณร่วมที่ น้อยที่สุด คือ 12
ดังนั้น ค.ร.น. คือ 12
ตัวอย่างที่ 1.2 : หา ค.ร.น. ของ 8 และ 12
พหุคูณของ 8: 8, 16, 24, 32, 40, 48...
พหุคูณของ 12: 12, 24, 36, 48, 60...
ตัวร่วมแรก: 24
ดังนั้น ค.ร.น. คือ 24
ตัวอย่างที่ 1.3 : หา ค.ร.น. ของ 5 และ 7
พหุคูณของ 5: 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40...
พหุคูณของ 7: 7, 14, 21, 28, 35, 42...
ตัวร่วมแรก: 35
ดังนั้น ค.ร.น. คือ 35
2

✅ การหา ค.ร.น. โดยการแยกตัวประกอบ / Prime Factorization Method

ภาษาไทย

หลักการ: แยกตัวประกอบให้อยู่ในรูปผลคูณของจำนวนเฉพาะ จากนั้นดึงตัวที่ซ้ำกันออกมาเพียงตัวเดียวและนำตัวที่เหลือมาคูณกันทั้งหมด

English

Principle: Prime factorize each number. Multiply each prime factor the maximum number of times it appears in any factorization.

ตัวอย่างที่ 2.1 : หา ค.ร.น. ของ 12 และ 18
12 = 2 × 2 × 3
18 = 2 × 3 × 3
ดึงตัวซ้ำ (2, 3) และตัวเหลือ (2, 3) มาคูณกัน
ค.ร.น. = 2 × 3 × 2 × 3 = 36
ตัวอย่างที่ 2.2 : หา ค.ร.น. ของ 20 และ 30
20 = 2 × 2 × 5
30 = 2 × 3 × 5
ค.ร.น. = (2×5) × 2 × 3 = 60
ตัวอย่างที่ 2.3 : หา ค.ร.น. ของ 16 และ 24
16 = 2 × 2 × 2 × 2
24 = 2 × 2 × 2 × 3
ค.ร.น. = (2×2×2) × 2 × 3 = 48
3

✅ การหา ค.ร.น. โดยการหารสั้น / Short Division Method

ภาษาไทย

หลักการ: นำจำนวนเฉพาะมาหารตัวเลขอย่างน้อย 2 จำนวนไปเรื่อยๆ จนกว่าจะไม่สามารถหารคู่ใดลงตัวได้ ค.ร.น. คือผลคูณของตัวหารหน้าเครื่องหมายและผลลัพธ์ด้านล่างทั้งหมด (รูปตัว L)

English

Principle: Divide at least two numbers until no pairs can be divided. Multiply all divisors and remainders (L-shape).

ตัวอย่างที่ 3.1 : หา ค.ร.น. ของ 15, 30, และ 45
5 15 30 45
3 3 6 9
1 2 3
ค.ร.น. = 5 × 3 × 1 × 2 × 3 = 90
ตัวอย่างที่ 3.2 : หา ค.ร.น. ของ 12, 16, 20
2 12 16 20
2 6 8 10
3 4 5
ค.ร.น. = 2×2×3×4×5 = 240
ตัวอย่างที่ 3.3 : หา ค.ร.น. ของ 18, 24, 30
2 18 24 30
3 9 12 15
3 4 5
ค.ร.น. = 2×3×3×4×5 = 360

คำศัพท์ที่น่าสนใจ / Key Vocabulary

คำศัพท์คณิตศาสตร์ภาษาอังกฤษ พร้อมรากศัพท์

คำศัพท์ รากศัพท์ / Root ความหมาย / Meaning
Least Common Multiple (LCM) least(Eng) + communis(common) + multus(many/fold) ตัวคูณร่วมน้อย (ค.ร.น.) · The smallest multiple bounded by two or more numbers
Multiple multus(many) + plicare(fold) พหุคูณ / ผลคูณ · A number that can be divided by another without a remainder
Common Multiple communis(common) + multus ผลคูณร่วม · A multiple that is shared by two or more numbers
Denominator de(completely) + nominare(to name) ตัวส่วน (ของเศษส่วน) · The bottom number in a fraction
Union unus(one) ยูเนียน / การรวมตัว · The concept of combining distinct elements (often analogous to LCM set logic)